معماری مدرن از ۱۹۰۰

معماری مدرن از ۱۹۰۰
  • نویسنده : ویلیام جی. آر. کرتیس
  • ترجمه : مرتضی گودرزی
  • ناشر : سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه ها (سمت)
  • سال نشر : چاپ اول ۱۳۸۲- چاپ چهارم ۱۳۹۳

سرفصل  مطالب

  • بخش اول : بنیاد های معماری مدرن
  • بخش دوم : تبلور معماری مدرن میان دو جنگ جهانی
  • بخش سوم : تحول و گسترش معماری مدرن پس از سال ۱۹۴۰
  • جمع بندی : نوگرایی، سنت و اعتبار
  • ضمیمه : جستجو به دنبال اصل معماری دنیای معاصر

مقدمه مترجم

نوگرایی ره‌آورد تمدن توسعه یافته بشری است که در اندک زمانی به نحوی خزنده در تمام عرصه‌ها حضوری فعال یافت. از آنجا که اندیشه‌ی اسنان مدرن در تکاپوی نوگرایی از ویژگی استمرار و پویایی برخوردار است. تأثیرات و الهامات خود را در هنرهای تجسمی به نحو بارزی نمودار می‌سازد معماری مدرن با تعریفی که در کتاب حاضر از آن داریم حاصل نواندیشی و بازآفرینی هنرمندان سده‌های نوزدهم و بیستم است؛ دورانی که به علت ظهور معماران برجسته و گسترش مضامین و قالب‌ها و بیش از همه ژرف‌نگری هنری، در کالبد فرسوده‌ی سنت، روحی دیگر دمید؛ به دیگر سخن، نوآوری‌ای پدید آورد که نه تنها به ارزش‌های سنت پشت‌پا نمی‌زند که آنها را احیا می‌کند تا در آمیزه‌ای غنی با فناوری نو، نظام‌ها و سبک‌هایی را به منطقه‌ی ظهور رساند که رایحه‌ی دلپذیر عصر جدید را نوید بخشد.
تبیین این روند تاریخی در شکل‌گیری معماری با تحلیل وقایع هنری و معرفی نمونه‌های اصیل، از اهدافی است که مؤلف کتاب معماری مدرن از 1900، ویلیام کرتیس (William Curtid)، ضمن کاوشی جدی و شایان تقدیر تلاش می‌کند تا بدانها دست یابد شایسته است در این جایگاه به معرفی این شخصیت برجسته بپردازیم.

ویلیام جی. آر. کرتیس در سال 1948 متولد شد. وی مورخ، منتقد و نویسنده‌ای تواناست که در مؤسسه هنری کور تولد (Courauld InstiluleOf Art) در لندن و در دانشگاه‌ هاروارد تحصیل کرده و تاریخ معماری ونظریه‌های طراحی را در دانشگاه‌های اروپا، ایالات متحده، آسیا، استرالیا و مکزیک تدریس نموده است. از  آثار وی لوکوربوزیه، نگرش‌ها و قالب‌ها (Le Courbusier Ideas and Forms) (1986)، لوکوربوزیه، د رکار (Le Courbusier) (1978) و نوشته‌های خاص و کاتالوگ‌های نمایشگاهی است. پر فروش‌ترین اثری وی معماری مدرن از 1900 اولین بار در سال 1980 به وسیله انشتارات فیدن (Phaidon) منتشر شد در سال 1987 مدال آلیس دیویس هیچکاک (Hitchcock Alice Davis) مربوط به مورخان معماری بریتانیای کبیر به این اهداف گردید. هم چنین کرتیس جایزه بنیان‌گذار انجمن مورخان معماری (آمریکا) را در سال 1982 و جایزه کمیته منقدان معماری را در ساال 1985 دریافت کرد. مدال 1989 به رساله‌ی وی تحت عنوان بالکریشنا دوشی، معماری هند (toIndia Balkrishna Doshi??an Architecture) اهدا شد. جدیدترین اثر منتشر شده‌ی وی دنیس لاسدون؛ معماری، شهر، چشم‌انداز (Denys Lasdun: Architecture, City,Landscape) (فیدون، 1994) است. کرتیس در کشورهای متعددی از جمله کشورهای سوم در گفتمان‌های منتقدانه حضوری فعال داتشه و تحریرهای وی به زبان‌های مختلفی ترجمه شده است. سرانجام در سال 1987 پال گاپ (Gapp paul) از تحریریه‌ی شیکاگو تریبیون او را «بهترین مورخ معماری در زبان انگلیسی، قلمداد کرد».

حجم عظیم اثر و دقت فوق‌العاده‌ی مؤلف آن که با نبوغ هنری وی در آمیخته ترجمه‌ی این کتاب را به وظیفه‌ای سنگین و بسیار پر مسئولیت مبدل نموده است. سیر تاریخی هنر معماری که همگام با رشد نوگرایی با جنبش‌های متعدد و نگرش‌های متفاوت همراه شده، در دایره‌ی جغرافیای جهانی، قیاس‌ها و تناقضات سبک‌ها و دیدگاه‌های متنوعی را در پی دارد که در معبر تحلیل‌های هنرمندانه و استادانه‌ی مرلف کتاب، آزموه‌های نوی را به ارمغان می‌آورد. ظرافت و طبع و دقت منظر در نگرش مؤلف، پیچیدگی‌های دلپذیری را پدید آورده که ضمن تلاش در رعایت امانت در ترجمه‌ی اثر، سعی شده است تنگ‌ناهای زبانی موجود در فرایند ترجمه به روح اثر خللی وارد نسازد.

از آنجا که کتاب حاضر از روندی تاریخی برخوردار است و در آ« نوعی سبک شناسی تاریخی در هنر معماری در عصر نوگرایی عرضه می‌شود و نیز با توجه به این امر که زبان نیز حرکتی پویا در ایفاد اندیشه‌های بشری است در یافتن معادل‌های اصلی و صالاحات ویژه‌ی به کار رفته در متن، تلاش شده تا روحیه‌ی عصر، نظام معماری و سبک معمار مورد توجه قرار گیرد، در نیل به این مقصود تردید وجود دارد.

امید است استادان ارجمند، معماران، کارشناسان، دانشجویان و اهل فن، حقیر را مورد عنایت قرار داده، با ریزبینی اندیشمندانه‌ی خویش، نظریات اصلاحی خود را اعلام فرمایند. در پایان مراتب امتنان و قدردانی خود را به کسانی که در انتشار این کتاب سهمی داشتند. تقدیم می‌کنم. از آقای ملک محسن قادری که با کوشش جدی خویش گام‌های اولیه در ترجمه‌ی این کتاب را برداشتند و پنج فصل اول آن را ترجمه نمودند سپاسگزاری می‌نمایم و نیز از کارکنان سازمان سمت به ویژه سرکار خانم اعظم حاجی علی اکبر که با دقت و جدیت قابل تحسینی به ویرایش کتاب پرداختند و نیز از کارشناس پژوهشی سرکارخانم سهیلا مقدم گل محمدی که در انتشار این کتاب تلاش‌های بسیاری نمودند کمال تشکر را دارم و هم چنین از همسرم خانم معصومه مهدی که با روحیه‌ی خود فضایی متناسب با مسئولیت خطیر ترجمه این اثر گرانبها را فراهم آورد، سپاسگزارم و در پایان این کتاب را به دوست هنرمند و فرهیخته‌ام حاج محمد خصالی بابلی که همواره مشوق و همراه من بودند تقدیم می‌کنم.

مرتضی گودرزی- آبان ۱۳۸۷